تبدیل BOM به Excel
تبدیل BOM به Excel و PDF با ابزار bomToolGuiV3
در طراحی مدار چاپی (PCB) با نرمافزار Autodesk Eagle، یکی از خروجیهای اصلی پروژه، فهرست قطعات یا همان BOM (Bill of Materials) است. این فایل معمولاً با فرمت CSV ایجاد میشود و شامل اطلاعاتی مانند شماره قطعه، نوع، مقدار و تعداد آنها است.
با این حال، فایل CSV بهصورت خام و ساده است و برای ارائه، چاپ یا ارسال به تأمینکننده مناسب نیست. در همین راستا، ابزار bomToolGuiV3.py طراحی شده تا این خروجی را به شکل حرفهای، خوانا و فارسی تبدیل کند.
معرفی ابزار
این برنامه با رابط کاربری ساده و زیبا (GUI) فایل BOM استخراجشده از Eagle را به فایل Excel تبدیل کرده و در صورت نیاز، نسخهی PDF تمیز و آماده چاپ آن را نیز تولید میکند. هدف اصلی، تسریع و استانداردسازی مستندسازی پروژههای الکترونیکی است.
ویژگیهای کلیدی برنامه
- محیط گرافیکی ساده و قابلدرک
- تبدیل خودکار CSV به Excel با قالببندی رنگی و جدولبندی دقیق
- درج تاریخ شمسی با استفاده از کتابخانهی
jdatetime - افزودن ستونهای قیمت، قیمت کل و آدرس فروشنده
- ایجاد فرمول خودکار برای محاسبه جمع قیمتها
- تنظیم خودکار عرض و ارتفاع ستونها و ردیفها
- قابلیت تبدیل فایل Excel به PDF حرفهای (در حالت افقی و با تنظیمات چاپ دقیق)
- درج نام سایت در انتهای خروجی برای حفظ برند شما (www.designer2013.com)
پیشنیازهای اجرا
برای اجرای این ابزار، باید Python روی سیستم شما نصب باشد. برنامه برای ویندوز طراحی شده و به Microsoft Excel نیز نیاز دارد (برای ساخت PDF).
۱. نصب Python
- وارد سایت رسمی پایتون شوید:
🔗 https://www.python.org/downloads/ - آخرین نسخهی Python 3.x را دانلود کنید.
- هنگام نصب، حتماً گزینهی “Add Python to PATH” را فعال کنید تا پایتون به مسیر سیستم اضافه شود.
- پس از نصب، با باز کردن Command Prompt (کلیدهای Win + R و تایپ
cmd) دستور زیر را اجرا کنید تا مطمئن شوید پایتون درست نصب شده است:
|
1 |
python --version |
اگر نسخه پایتون نمایش داده شود (مثلاً Python 3.12.0)، نصب با موفقیت انجام شده است.
۲. نصب کتابخانههای مورد نیاز
برنامه برای اجرای کامل به چند کتابخانهی پایتون نیاز دارد که شامل موارد زیر است:
- pandas → برای پردازش دادهها
- openpyxl → برای ساخت فایل Excel
- jdatetime → برای نمایش تاریخ شمسی
- pywin32 → برای ارتباط با Excel و ساخت PDF
برای نصب این موارد، Command Prompt را باز کرده و دستور زیر را وارد کنید:
|
1 |
pip install pandas openpyxl jdatetime pywin32 |
در صورتی که کتابخانهای نصب نباشد، برنامه بهصورت خودکار آن را نصب میکند، اما بهتر است این مراحل را دستی انجام دهید تا فرایند سریعتر باشد.
نحوه استفاده از ابزار
- فایل
bomToolGuiV3.pyرا از سایت دانلود کرده و در یک پوشه (مثلاً روی Desktop) قرار دهید. - روی فایل راستکلیک کرده و گزینه “Open with → Python” را انتخاب کنید
یا در Command Prompt وارد پوشه فایل شوید و دستور زیر را اجرا کنید:
|
1 |
python bomToolGuiV3.py |
3. پس از اجرای برنامه، پنجرهای باز میشود با عنوان Eagle BOM Tool – Excel + PDF.
4. روی دکمه «انتخاب CSV» کلیک کنید و فایل BOM خروجی از Eagle را انتخاب نمایید.
5. سپس دکمه «ساخت اکسل» را بزنید تا فایل bom.xlsx ساخته شود.
6. در صورت نیاز، میتوانید با زدن دکمه «گرفتن PDF» نسخه PDF فایل را هم ایجاد کنید.
نکات تکمیلی
- فایلهای خروجی (Excel و PDF) در همان پوشهی فایل CSV ذخیره میشوند.
- اگر Excel روی سیستم شما نصب نباشد، قسمت تولید PDF فعال نخواهد بود.
- میتوانید ستونهای “قیمت” و “آدرس فروشنده” را بعداً در Excel تکمیل کنید.
- برای پروژههای مختلف کافی است فقط فایل BOM جدید را انتخاب کرده و برنامه را اجرا کنید.
آموزش خروجی گرفتن BOM از نرمافزار Eagle
برای آنکه بتوانید از ابزار bomToolGuiV3 استفاده کنید، ابتدا باید فایل BOM (فهرست قطعات) پروژه خود را از نرمافزار Autodesk Eagle استخراج کنید. در این بخش، مراحل کامل خروجی گرفتن BOM از Eagle توضیح داده شده است.
مرحله ۱: باز کردن فایل شماتیک پروژه (Schematic)
ابتدا نرمافزار Eagle را اجرا کرده و فایل شماتیک مدار خود را باز کنید.
فایل شماتیک معمولاً با پسوند .sch شناخته میشود.
فقط از داخل محیط Schematic Editor میتوانید فهرست قطعات پروژه را استخراج کنید (نه از محیط PCB).
مرحله ۲: اجرای دستور BOM
برای ساخت فهرست قطعات، میتوانید از طریق منوی بالا یا خط فرمان Eagle استفاده کنید:
- از نوار منو به مسیر زیر بروید:
- Tools → Bill of Materials
یا
در خط فرمان (Command Line) عبارت زیر را تایپ کرده و Enter بزنید:
run bom
با این کار، پنجرهای باز میشود که فهرست تمام قطعات مدار را نشان میدهد.
مرحله ۳: تنظیم نوع خروجی
در پنجرهی بازشده، Eagle امکان خروجی گرفتن در چند فرمت مختلف را فراهم میکند. برای سازگاری با ابزار bomToolGuiV3، خروجی را بهصورت CSV ذخیره کنید.
در فهرست نوع خروجی، گزینهی زیر را انتخاب کنید:
CSV
در برخی نسخهها ممکن است نیاز باشد فایل خروجی را با دستور سفارشی ایجاد کنید. در این حالت، میتوانید از فایل ULP پیشفرض Eagle با نام bom.ulp استفاده نمایید:
- از منو گزینهی File → Run ULP… را انتخاب کنید.
- در لیست فایلها، فایل
bom_w_attr_v2را باز کنید. - در تنظیمات بازشده، خروجی را روی CSV format بگذارید.
مرحله ۴: ذخیره فایل BOM
پس از انتخاب فرمت CSV، مسیر ذخیره را مشخص کنید. بهتر است فایل را روی دسکتاپ ذخیره نمایید تا در برنامهی bomToolGui راحتتر بتوانید آن را انتخاب کنید.
مرحله ۵: بررسی محتوای فایل CSV
برای اطمینان از صحت خروجی، فایل CSV را با Excel یا Notepad باز کنید.
ستونهایی مانند Qty (تعداد)، Part (شماره قطعه)، Device (نوع قطعه) و Value (مقدار) باید در فایل موجود باشند.
ابزار bomToolGuiV3 دقیقاً بر اساس همین ستونها فایل Excel و PDF را میسازد.
نکته مهم درباره زبان و جداکنندهها
در نسخههای جدید Eagle، جداکننده بین ستونها ممکن است semicolon (;) یا comma (,) باشد. ابزار bomToolGuiV3 هر دو حالت را بهصورت خودکار تشخیص داده و فایل را بهدرستی پردازش میکند.
همچنین بهتر است زبان سیستم شما English (United States) باشد تا در خروجی فایل، حروف فارسی یا جداکنندهها دچار مشکل نشوند.
مرحله ۶: استفاده از فایل در برنامه bomToolGui
اکنون که فایل BOM را در قالب CSV در اختیار دارید:
- برنامه bomToolGuiV3.py را اجرا کنید.
- روی دکمهی «انتخاب CSV» کلیک کرده و فایل خروجی Eagle را انتخاب نمایید.
- دکمه «ساخت اکسل» را بزنید تا خروجی مرتب و فارسی ایجاد شود.
جمعبندی
ابزار bomToolGuiV3 با ترکیب قدرت پایتون و سادگی رابط گرافیکی، تبدیل فایل BOM خام به مستندات حرفهای را تنها با چند کلیک ممکن میسازد.
این ابزار برای تمام طراحان الکترونیک، تولیدکنندگان و مهندسانی که با نرمافزار Eagle کار میکنند مفید است و باعث صرفهجویی چشمگیر در زمان و کاهش خطاهای انسانی میشود.
